Terug

IMC Nederland: ‘Vergeet de medicinale cannabisgebruiker niet ‘

Het Instituut Medicinale Cannabis Nederland (IMC Nederland) roept de nieuwe minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op tot samenwerking om oog te hebben voor de positie van patiënten die baat hebben bij het gebruik van medicinale cannabis. Aanleiding voor deze oproep is een recente studie van het Trimbos Instituut waaruit blijkt dat patiënten diverse obstakels ervaren bij de toegang. Volgens de studie zou het gaan om onder andere de beperkte beschikbaarheid van voorschrijvende artsen, de perceptie van hoge kosten, ontoereikende informatie en het stigma rondom cannabisgebruik binnen het zorgsysteem.

Oproep IMC

IMC Nederland ziet de recente publicaties van het Trimbos als waardevolle wetenschappelijke input voor de ontwikkeling van toekomstige beleidsrichtlijnen en medische praktijkvoering rond medicinale cannabis. De studies onderstrepen de noodzaak van een patiëntgerichte benadering waarbij de formele toegang tot voorgeschreven medicinale cannabis verbeterd wordt, de voorlichting over mogelijkheden wordt versterkt en barrières in het zorgsysteem worden weggenomen. IMC-voorzitter Renger Witkamp: “Het ministerie bereidt op dit moment nieuwe wetgeving voor die de productie en voorlichting over medicinale cannabis anders gaat regelen. Het is zeer wenselijk als de toegang tot voorgeschreven medicinale cannabis niet verslechterd, maar juist verbeterd. Nu is het moment. Wij roepen de nieuwe minister dan ook op het Trimbos-rapport uitvoerig te bestuderen en er lessen uit te trekken.”

Twee onderzoeken

In twee recente, peer-reviewed onderzoeken gepubliceerd in internationale wetenschappelijke tijdschriften Harm Reduction Journal en Journal of Cannabis Research belichten essentiële aspecten van het cannabisgebruik in de Nederlandse context, in het bijzonder de toegang tot voorgeschreven medicinale cannabis en de ervaringen van mensen die cannabis gebruiken voor medische doeleinden.

Harm Reduction Journal

De eerste studie onderzoekt, via kwalitatieve interviews, welke barrières mensen ervaren bij het verkrijgen van voorgeschreven medicinale cannabis in de formele zorgketen. Ondanks een wettelijk gereguleerd systeem waarin cannabis al meer dan twee decennia via voorschrift in Nederland verkrijgbaar is, blijkt dat patiënten op meerdere fronten problemen ondervinden. Deze omvatten onder andere de beperkte beschikbaarheid van voorschrijvende artsen, de perceptie van hoge kosten, ontoereikende informatie en het stigma rondom cannabisgebruik binnen het zorgsysteem.

Drempels bij het verkrijgen van medicinale cannabis in Nederland

Journal of Cannabis Research

De tweede studie, een grootschalige cross-sectionele enquête onder meer dan 1.000 volwassenen in Nederland, laat zien dat het merendeel van degenen die cannabis gebruiken voor (zelf-gerapporteerde) medische redenen dit doen via niet-voorgeschreven bronnen. Coffeeshops en thuisteelt zijn de meest genoemde bronnen, en veel mensen rapporteren dat zij cannabis gebruiken voor uiteenlopende klachten zoals chronische pijn, slaapstoornissen en stemmingsproblemen. Tegelijkertijd beschrijven zij risico’s zoals onduidelijkheid over de samenstelling van de producten en het roken met tabak.

Kenmerken van mensen die niet-voorgeschreven cannabis voor medicinale doeleinden gebruiken

Reactie IMC Nederland

IMC-Nederland benadrukt in deze reactie het volgende:

Het doel van medicinaal cannabisgebruik is zorg onder medische begeleiding. Medicinale cannabis of medicijnen op basis van medicinale cannabis kunnen, zoals door IMC-Nederland steeds benadrukt, een rol spelen in de behandeling van bepaalde medische aandoeningen, mits het gebruik verantwoord en onder adequate begeleiding plaatsvindt, met betrouwbare productkwaliteit en dosering. Dit is in lijn met onze missie om kennis over medicinale cannabis te vergroten en misbruik en onjuiste toepassing te voorkomen.
De huidige onderzoeken bevestigen wat zorgprofessionals en patiënten al langer signaleren: veel mensen maken gebruik van cannabis buiten het reguliere, voorgeschreven zorgsysteem. Dit is zorgelijk omdat deze niet-voorgeschreven producten vaak variabele en onbekende hoeveelheden werkzame stoffen bevatten, wat risico’s voor de patiënt vergroot. Daarnaast heeft cannabis effecten op de verwerking van andere medicijnen, waardoor toezicht door een arts en apotheker noodzakelijk is.
Er bestaan substantiële barrières binnen de formele zorgketen. De beschreven belemmeringen, waaronder kosten, beschikbaarheid van voorschrijvers en gebrek aan informatie, ondersteunen de noodzaak voor maatregelen gericht op het verlagen van deze drempels. Het IMC pleit voor meer educatie van zorgverleners over medicinale cannabis en voor een toegankelijker regulier voorschrijftraject, zodat patiënten die baat kunnen hebben bij medicinale cannabis dit ook veilig en effectief kunnen krijgen.
Beperken van gezondheidsrisico’s met zorgvuldige en gerichte toepassing
De onderzoeken laten zien dat veel mensen cannabis voor medische klachten gebruiken buiten het reguliere zorgsysteem. Zolang de toegang tot voorgeschreven medicinale cannabis beperkt is, blijft het noodzakelijk om gezondheidsrisico’s actief te beperken. Dit vraagt om duidelijke voorlichting over veilig gebruik, dosering en bijwerkingen, het ontmoedigen van schadelijke gebruiksvormen zoals roken met tabak, en ruimte voor een open gesprek tussen patiënt en zorgverlener. Tegelijkertijd benadrukt IMC-Nederland dat medicinale cannabis geen behandeling voor iedereen is: verstrekking moet gericht zijn op patiënten die er aantoonbaar baat bij kunnen hebben. Wetenschappelijk onderzoek en zorgvuldig medisch oordeel zijn daarbij leidend, zodat medicinale cannabis alleen wordt ingezet waar dit veilig en effectief kan gebeuren.

Voor meer informatie of interviewverzoeken: secretaris@imc-nederland.nl.